Multisowing: vier keer minder werk, dezelfde oogst
Vier zaadjes per potje, het hele kluitje in één keer de grond in. De techniek waarmee professionele tuinders uren werk per week schrappen, werkt in elke achtertuin.
Er is een zaaitruc waarmee je vier keer minder potjes vult, vier keer minder gaten graaft en vier keer minder hoeft te verspenen, terwijl de oogst gelijk blijft of zelfs stijgt. Hij is oud, hij is simpel, en bijna niemand in Nederland gebruikt hem.
Hoe het werkt
Bij multisowing zaai je niet één zaadje per potje, maar drie tot zes. Je laat ze samen opgroeien tot één kluitje en plant dat kluitje als geheel uit, met iets meer ruimte dan je één plant zou geven. De plantjes duwen elkaar tijdens de groei vanzelf uit elkaar, als een boeket dat zich opent.
De Engelse markttuinder Charles Dowding teelt er zijn halve bedrijf mee en heeft de aantallen per gewas in jaren van praktijk vastgesteld: uien met vier tot zes per cluster, rode bieten met drie tot vier, radijs met zes tot acht, prei met drie tot vier. Bosuien mogen zelfs met acht tot tien tegelijk.
Waarom het werkt
Een moestuin kost tijd op drie momenten: zaaien, uitplanten en oogsten. Multisowing deelt de eerste twee door vier. Zestien clusters bieten uitplanten is een kwartier werk; vierenzestig losse plantjes is een middag. En bij de oogst krijg je er een cadeau bij: je trekt per cluster steeds de grootste eruit en laat de rest doorgroeien. Eén rij clusters levert zo wekenlang verse bieten in plaats van één piek.
Waar het niet werkt
Alles wat één grote kop of één rechte penwortel moet vormen, wil alleen staan: kool, sla als krop, wortel en pastinaak. Daarvoor blijft het één zaadje per plek. Voor de rest van je zaailijst is de vraag eigenlijk omgekeerd: waarom zou je nog los zaaien?
Zelf proberen
Begin met ui of biet, de dankbaarste starters. Zaai komend voorjaar één tray met vier zaadjes per cel, plant de kluitjes op vijfentwintig centimeter en vergelijk het werk met je gewone rij. In de BluePrint Tuinieren staat de volledige techniek, inclusief welke aantallen per gewas werken en de video waarin Dowding het voordoet.