#58 Kennis Infuus - Zonlicht de oorzaak van huidveroudering, pigmentvlekken en melasma
Je weet inmiddels dat zonlicht een medicijn is met ongeëvenaarde effectiviteit én dat het hierdoor onmisbaar is voor optimale gezondheid, maar toch is er nog altijd een stemmetje in je hoofd dat fluis
Je weet inmiddels dat zonlicht een medicijn is met ongeëvenaarde effectiviteit én dat het hierdoor onmisbaar is voor optimale gezondheid, maar toch is er nog altijd een stemmetje in je hoofd dat fluistert dat zonlicht en UV slecht zijn voor je huid… In dit Kennis Infuus laat ik je (nogmaals) zien waarom het omgekeerde, zonder enige twijfel, waar is!
Nog altijd wordt zonblootstelling en UV-licht in verband gebracht met versnelde huidveroudering, pigmentvlekken en zelfs huidkanker. Hoewel hier absoluut een kern van waarheid in zit, is dit niet het complete verhaal. De potentiële schadelijke kant van de zon zit hem uiteraard in een onnatuurlijke omgang, want reken maar dat de natuur haar belangrijkste bron van licht en energie niet per ontwerp schadelijk heeft gemaakt.
Overigens is de zon natuurlijk al lang niet meer de voornaamste lichtbron waar we ons aan blootstellen. In de afgelopen tientallen jaren zijn we meer binnen gaan leven dan ooit. Binnen is er geen zonlicht. Wel zijn hier kunstlicht en niet-natuurlijke EMF’s. Zouden deze nog een rol kunnen spelen? Hoe dan ook, je staat weer op het punt een bad van nuance te nemen rondom een onderwerp waarin de laatste jaren veel te veel onnodige angst is gezaaid. De lachende derde is met name de cosmetische industrie geweest, want de kans is groot dat ook jij jarenlang als een bezetene zonnebrandcrème hebt gesmeerd om huidveroudering, pigmentvlekken en schade te voorkomen.
Waar het mis ging
Om te begrijpen waar ons massale onbegrip vandaan komt is het belangrijk om je een klein beetje mee te nemen in het onderzoek naar de link tussen zonlicht en huidschade. Als eerste wil ik benoemen dat zonlicht en met name UV, zeker een schadelijke aard heeft. UV is hoogfrequent, wat betekent dat het veel energie kan overbrengen. Kun je deze energie niet geleidelijk absorberen, tja, dan kan er inderdaad schade ontstaan. Deze schade noemen we “verbranding”. Bij verbranding heeft er zoveel oxidatieve schade plaatsgevonden dat er een ontstekingsreactie op gang komt om cellen en/of celonderdelen te herstellen of opruimen. Met andere woorden: je rode huid na verbranding is een opruimingsproces of beter gezegd, een herstelproces. De eerste misconceptie binnen het thema van huidveroudering en de zon is dus dat zonneschade inherent is aan onherstelbare schade. Deze ontstekingsreactie zorgt namelijk voor een grote schoonmaak van alles wat beschadigd is. Uiteraard is het niet de bedoeling om dag op dag te verbranden, maar de meesten leren hun lesje wel na één keer verbranden.
Daarnaast is leven inherent aan schade. Schade voorkomen in angst voor blijvende schade is gelijk aan niet leven. Daarom ben ik een groot voorstander van optimalisatie van het herstelproces in plaats van schade of stress telkens maar te vermijden. Je hebt stress nodig voor adaptatie. Blijvende schade is een gevolg van chronische blootstelling aan stressoren waarvoor je niet de capaciteit van adaptatie had. Dat is het echte probleem.
Wat zegt de “wetenschap”
Als je naar veel geciteerde onderzoeken kijkt, dan zie je dat we op het verkeerde been zijn gezet door een onbegrip van welke prikkels we nodig hebben voor volwaardig herstel en effectieve adaptatie. Vooral dermatologen en schoonheidsspecialisten halen onderzoeken zoals onderstaande graag aan.
Hierin worden de effecten van UV-blootstelling op een groep van zo’n 50 blanke mannen bestudeerd. Ze worden bestraald met licht dat zonlicht zou moeten benaderen totdat ze licht verbranden. Vervolgens wordt een stuk van de beschenen huid bestudeerd en zien de onderzoekers dat er sprake is van bindweefsel (collageen en elastine) afbraak en verhoogde oxidatieve schade. Dit is volgens de onderzoekers genoeg bewijs dat UV je huid verpest en je daarom jezelf moet beschermen tegen zonlicht.
Als je naar de details van de onderzoeksopzet gaat kijken, dan zie je dat er van alles rammelt. Het licht dat ze bijvoorbeeld gebruiken, is inderdaad full spectrum licht. Het bevat UVA, UVB, kleuren en infrarood. Wat alleen totaal niet overeenkomt met natuurlijk zonlicht, is de verhouding in intensiteit van de soorten licht. Van het volledige spectrum van deze lampen is 47% van de intensiteit UVB! 27% is UVA, 26% zichtbaar licht en infrarood gecombineerd. Op onderstaande afbeelding zie je hoe deze verdelingen (ongeveer) in natuurlijk zonlicht zijn. UV (UVA + UVB) zit hoogstens rond de 3%! Infrarood licht zelfs tussen de 40% en 50%. Dat betekent dat het licht dat in het onderzoek is gebruikt veel te veel UV bevat ten opzichte van de andere kleuren in het spectrum.
Ik ga ervan uit dat je begrijpt dat dit een heel groot probleem is. Ja, het is waar dat UV elastine en collageen afbreekt. Ja, het is waar dat UV je collageennproducerende cellen stillegt. Ja, het is waar dat UV vrije zuurstofradicalen toe laat nemen. Dat is inherent aan de enorme klap lichtenergie die UV met zich meebrengt. In isolement kan dit een enorm groot probleem vormen, maar… gelukkig komt UV NOOIT in isolement in de zon!
Rood- en infrarood to the rescue
Laat het nu exact de lichtvormen zijn die nauwelijks terugkwamen in de lampen gebruikt voor het onderzoek die de drie bovengenoemde bindweefsel-afbrekende en beschadigende effecten van UV compenseren. Rood en met name infrarood licht komen voor de redding! Je hebt vast ooit gehoord dat infrarood therapie wordt ingezet voor een gezondere huid en verhoogde collageenproductie? Dat komt omdat het hier inmiddels veel voor wordt ingezet. Ook is er enorm veel onderzoek gedaan naar de mechanismen die hieraan ten grondslag liggen. Wat denk je? Rood- en infrarood licht hebben de volgende effecten: • Ze zorgen juist voor het voorkomen van collageen en elastine afbraak • Ze activeren de collageenproducerende cellen juist weer • Ze helpen de cel en mitochondriën om met reactief zuurstof te dealen
Klinkt alsof moedertje natuur rood en infrarood graag aanwezig zou willen zien met UV. Surprise, UV komt nergens in de natuur voor zonder rood en infrarood. Alleen binnen de muren van laboratoria waar dit soort matig bedacht onderzoek is uitgevoerd.
Moedertje natuur strikes again
Begrijp je nu ook waarom de dag begint en vervolgens weer eindigt met een (infra)rode zonsopkomst en zonsondergang na een middag van hoog intens licht (blauw en UV)? Iedere dag begint met een infraroodbehandeling en nabehandeling. Niet alleen voor je huid overigens, maar voor elke cel in je systeem. Het was altijd al de bedoeling om ons gedurende de hele dag bloot te stellen aan de natuurlijke verschuivingen in het full-spectrum daglicht. Ochtend, middag en avond.
Vervolgens krijg je dan het argument: “Ja, maar als moderne mens zijn we nou eenmaal veel binnen, dus hebben we simpelweg geen blootstelling aan een volledig spectrum gedurende de dag”. Tja, wat moet ik daar op zeggen. Als je weigert volgens je menselijke lichtblauwdruk te leven, dan is een rimpel op je voorhoofd en een pigmentvlek op je wang waarschijnlijk al snel je laatste zorg. Er zijn er helaas nog maar weinig die dit begrijpen of inzien. Vandaar dat zonnebrandcrème en SPF-cosmetica een waardig alternatief lijkt.
Pigmentvlekken en melasma
Als het goed is, begrijp je nu een stuk beter dat full-spectrum zonlicht essentieel is voor een gezonde huid. We hebben het alleen nog niet gehad over pigmentatie of hyperpigmentatie. Pigmentvlekken en melasma worden vaak ook aan te veel zonnen gewijd.
UV(B) is uiteraard verantwoordelijk voor pigmentatie. Dit is waarom je huid donkerder wordt na een dagje in het park of aan het strand. Door de toename in melanine (je voornaamste pigment) ben je in staat meer licht te absorberen. Hierdoor verbrand je niet alleen minder snel, maar kun je meer lichtenergie omzetten in hormonen, signaalstoffen en “arbeid” om je gezondheid te financieren. Daarmee is pigment een van de meest waardevolle assets voor gezondheid op een planeet als de aarde waar de grote gloeiende zon boven bungelt.
Full-spectrum licht zorgt voor een egale pigmentatie. Toch hebben steeds meer mensen last van pigmentvlekken en hyperpigmentatie. Vrouwen hebben hier veel meer last van dan mannen. Dat doet direct vermoeden dat er een hormonale oorzaak schuilgaat en dat is exact wat er speelt.
Oestrogeen-dominantie
Oestrogeen is in dit geval vaak de boosdoener. Niet oestrogeen op zichzelf, maar oestrogeen in een veel te hoge verhouding ten opzichte van progesteron. Dit noemen we oestrogeendominantie.
Oestrogeen zorgt voor toename in pigmentatie. Daarom zien we bij zwangere vrouwen vaak het zogenaamde zwangerschapsmasker, of melasma. Dit is een donkere hyperpigmentatie in het gezicht. Tegen deze vrouwen wordt gezegd om tijdens hun zwangerschap zoveel mogelijk uit de zon te blijven. Een enorme zonde, niet alleen voor deze vrouwen zelf, maar ook voor het kind. Vooral als je weet dat zonlicht wederom niet de boosdoener is! Sterker nog, als er iets is wat helpt bij afbraak van overtollig oestrogeen aan het huidoppervlak, dan is het UV.
Hoe komen vrouwen dan aan melasma, hyperpigmentatie, of om specifieker te zijn oestrogeendominantie? Simpelweg door kunstlicht! Blootstelling aan blauw dominant kunstlicht via de ogen zet een hormonale as in werking die exact verantwoordelijk is voor oestrogeenproductie. Hieronder zie je deze as.
De hypothalamus-hypofyse-gonade-as wordt gestimuleerd door blauw licht tussen de 460 nm en 480 nm. Dit zorgt ervoor dat je in de ochtend, op basis van het eerste blauwe licht in daglicht, een flinke prikkel krijgt om geslachtshormonen te produceren (waaronder oestrogenen). Gedurende de dag moeten deze geslachtshormonen weer worden afgebroken. UV-licht op het huidoppervlak helpt hierbij. Vandaar dat ik je vertelde dat in het geval van oestrogeendominantie zonlicht mijden het domste is wat je kunt doen.
Je ziet hier misschien ook hoe onze kunstlichtrijke omgeving een directe oorzaak is voor oestrogeen-dominantie. Om een voorbeeld te noemen, de telefoon of het laptopscherm waar je dit infuus op leest maakt waarschijnlijk gebruik van een OLED-scherm. OLED heeft een piek in blauw licht op, je raad het al, 460 nm tot 470 nm. Hallo oestrogeen dominantie, zeker als je dit artikel ook nog eens binnen leest. Goed, dit is nog maar weer een voorbeeld van hoe we de zon de schuld geven van wat kunstlicht doet. Dit terwijl de zon juist de oplossing is voor het betreffende probleem.
Hier nog een interessante die mijn vorige Kennis Infuus over hormonale anticonceptie en dit Kennis Infuus over hyperpigmentatie koppelt.
“UV-A is van Ageing”?
Tot slot wil ik het klassiekertje van onderstaande afbeelding nog eens met je delen. De vrachtwagenchauffeur die aan de linkerkant van zijn gezicht (raamkant) 30 jaar ouder lijkt dan aan de rechterkant. Velen zien dit als argument vóór versnelde huidveroudering door licht en zonblootstelling. Ik ga je vertellen waarom het exact het tegenovergestelde is.
Meneer de vrachtwagenchauffeur heeft het grootste gedeelte van zijn bestaan in een afgesloten cabine geleefd. Net zoals wanneer je zelf in de auto op de snelweg zit, hebben de meeste chauffeurs het grootste gedeelte van de rit gewoon het raampje dicht. Dat betekent dat ze niet eens worden blootgesteld aan het grootste gedeelte van het lichtspectrum van de zon… Glas filtert al het UVB en het overgrote deel van UVA en rood/infrarood. Dit voorbeeld is dus geen argument voor huidveroudering door full spectrum zonlicht, maar een argument voor huidveroudering door blootstelling aan onnatuurlijk licht of blauw-dominant licht (blauw licht komt wel goed door glas). Nota bene: wanneer je binnen bent of achter glas zit, ben je per ontwerp in een blauw-toxische lichtomgeving.
De Bottomline
Goed, als het om huidveroudering, pigmentvlekken of melasma gaat, dan begrijp je nu als het goed is dat het op meerdere vlakken mis gaat. 1. We komen veel te weinig buiten waardoor we nauwelijks blootstelling hebben aan full-spectrum daglicht 2. We zitten de hele dag binnen, onder blauw dominant kunstlicht 3. Komen we wel buiten, dan bedekken we ons huid, gebruiken we zonnebrandcrème of dragen we SPF-houdende make-up waardoor het full-spectrum licht onze huid alsnog niet kan bereiken. Hierdoor hebben we een te matige blootstelling aan de natuurlijke informatieflow in zonlicht. Dit in combinatie met een te hoge blootstelling aan kunstlicht is de écht reden voor een slechte huid. We zien daarbij overigens vaak dat de huid een van de eerste rode vlaggen is die gaan wapperen. Je huid is het oppervlak dat direct tussen je interne milieu en je externe milieu in staat. Hier vindt de vertaalslag van buiten naar binnen plaats. Licht is een van de belangrijkste prikkels die vertaald hoort te worden. Gaat dit mis, dan zijn een slechte huid, pigmentvlekken, melasma, vitiligo, eczeem, psoriasis, acne en rosacea het gevolg.
Intake voor 1:1
Weet dus ook dat al deze problemen weer te verhelpen zijn door een natuurlijke omgang met onder andere lichtprikkels. Heb je hier hulp bij nodig, meld je dan aan voor een 1:1-traject intake gesprek . Deze tijd van het jaar is namelijk ideaal om aan je huidproblemen te gaan werken. We klimmen langzaam het donkere dal van de winter uit en het voorjaar staat op de stoep. De dagen worden langer en de zon neemt in kracht toe.
Dat was het voor vandaag. Een vrij uitgebreid Infuus. Ik hoop dat je het met plezier gelezen hebt. Laat me weten als je nog vragen hebt. Zo niet, dan spreken we elkaar volgende week weer.