#45 Kennis Infuus - The Great Oxidation Event

Oog in oog met de oerbacterie waar we ons leven aan te danken hebben.

Begin deze week bracht mijn reis in Mexico me naar de oorsprong van het leven op aarde. Uiteraard ga ik dat met je delen in een Kennis Infuus, want er zijn weinig manieren om meer over leven en gezondheid te leren dan door naar de absolute oorsprong op aarde te kijken.

Maandag 18 November kwamen we aan in Bacalar. Een relatief rustige plek in het Oosten van Mexico, tegen de grens met Belize.

Wat Bacalar bijzonder maakt, is de lagune waar het aan ligt.

Trip over de Lagune

Een lagune is een ondiepe watermassa die gedeeltelijk of volledig is afgescheiden van een grotere watermassa, zoals een oceaan of zee, door een natuurlijke barrière. Deze barrière kan bestaan uit zandbanken, koraalriffen, eilanden of landtongen.

Tijdens ons verblijf hebben we een boottrip gedaan over de lagune. We werden meegenomen naar de verschillende cenotes en mooie natuurplekken aan het water. Aan het einde van de toer bracht de gids ons naar het allereerste leven op aarde.

Stromatolieten

Ik weet nog dat ik op de middelbare school tijdens aardrijkskunde moest leren over rotsen gemaakt door bacteriën van miljarden jaren oud, genaamd stromatolieten. Uiteraard boeide me dat helemaal niets op die leeftijd, maar nu snap ik pas wat de fundamentele rol was van dit allereerste leven voor al het andere leven wat de aarde daarna heeft bewoond.

Hieronder zie je een afbeelding van stromatolieten.

In Bacalar zaten ze onder water.

Op het eerste oog lijken het stenen, maar deze stenen zijn tot stand gekomen door de eerste levensvormen op aarde, genaamd cyanobacteriën.

Fotosynthese

Wat deze cyanobacteriën zo bijzonder maakt, is dat ze (naar beste wetenschappelijke inschattingen) de eerste organismen waren die gebruik maakten van fotosynthese om zuurstof te produceren. Hierdoor hebben ze een belangrijke bijdrage geleverd aan wat we “the great oxidation event” noemen.

Voor dit event was er nog enorm weinig zuurstof op aarde, waardoor de atmosfeer er compleet anders uitzag. Wij zouden er geen minuut in uithouden, maar ook al het voorgaande leven niet. Complexe leefvormen (eukaryoot, met mitochondriën) hadden nooit kunnen ontstaan zonder dat de atmosfeer eerst een flinke boost in zuurstof had gekregen door deze primitieve organismen.

Ze hebben hier overigens miljoenen jaren over gedaan.

Probeer de Zonnemens zeven dagen gratis