#4 De Fundamentele Code - Mitochondriale oorzaak van ziekten
Minstens 85% van Westerse Moderne ziekte begint in je Mitochondriën
Wat als ik je vertel dat minstens 85% van onze huidige moderne ziekten te linken is aan een energiedefect op celniveau? Dat betekent dat bijna al onze ziekten en aandoeningen energieproblemen zijn.
In de voorgaande afleveringen van De Fundamentele Code zijn we uiteraard al diep ingegaan op de manier waarop ons energiehuishouden onze gezondheid drijft. Nu is het echter tijd om te gaan kijken wat er gebeurt wanneer je energiehuishouding instort en vooral waarom dit dan tot ziekten leidt. Ook gaan we kijken naar de mechanismen waarop verschillende energieproblemen tot verschillende uitingen en symptomen van ongezondheid leiden.
Morfologie Vs. Energie
Het opvallende is natuurlijk dat ik me tijdens mijn hele opleiding geneeskunde (en dat is in dit geval een reële afspiegeling van de huidige staat van westerse geneeskunde) met name op menselijke gezondheid, de menselijke cel en het menselijk genoom heb gefocust. Uiteraard is dit menselijk genoom relevant voor menselijke gezondheid, maar het blijkt dat menselijk DNA enkel gestalte geeft aan de morfologie van ons systeem op celniveau. Dat wil zeggen dat het codeert voor de eiwitten in je cytoskelet, je organellen, je enzymen en nieuw DNA.
Als je de cel weer met een fabriek vergelijkt, dan is menselijk DNA de blauwdruk die codeert voor de muren en ruimtes van de fabriek, de bedradingen en kabels en de apparatuur. Al deze onderdelen zijn belangrijk voor het functioneren van de fabriek, maar er ontbreekt nog één cruciaal element en dat is natuurlijk de vonk van energie die al dit materiaal inblaast.
Het menselijk genoom/DNA heeft niets te maken met de productie en stroom van energie, maar er is op celniveau nóg een genoom aanwezig dat wel degelijk deze belangrijke taak op zich neemt. Dat is het Mitochondriaal DNA (mtDNA).
Mitochondriaal DNA aan het roer
In #3 van De Fundamentele Code vertelde ik je een klein stukje over de ontstaansgeschiedenis van het mitochondrion. Ooit was het mitochondrion een opzichzelfstaand organisme dat door middel van symbiose zijn gastheercel heeft gevonden in de voorloper van onze menselijke cel. Op deze manier zijn miljoenen jaren geleden twee aparte genomen bij elkaar gekomen en in staat geweest om in harmonie naast elkaar door te leven.
Sterker nog, deze twee genomen wisselen in onze, inmiddels aardig veranderde, menselijke cellen continu informatie met elkaar uit. Hoewel het mitochondriaal DNA veel eenvoudiger is dan het menselijk DNA, speelt het toch een hoofdrol in de epigenetische aansturing van het menselijk DNA.
Met andere woorden: je mitochondriën hebben enorm sterke invloed op wat er in de bestuurskamer van je menselijk DNA gebeurt. Aangezien je mitochondriën de energiecentrales zijn die je menselijke cellen moeten animeren, is dit een logische relatie en nog maar weer een teken van hoe belangrijk energie is voor (gezond) leven.
Gevoelige instrumentjes
In de vorige fundamentele code bespraken we ook kort dat mitochondriën extreem gevoelig zijn voor allerlei prikkels en signalen vanuit hun omgeving. Van oorsprong hebben ze zich zelfstandig op hun leefomgeving moeten aanpassen. Vandaar dat het hout snijdt dat ze ook hun eigen “antennes” hebben om hun leefomgeving waar te nemen. Sterker nog, het zijn tot op de dag van vandaag misschien nog wel de meest gevoelige instrumentjes in je menselijke cel.
Continu importeren en verwerken ze informatie van je energiemetabolisme, chemische stoffen in je cel water, elektromagnetische frequenties en nog veel meer. In eerste instantie doen ze dit om je energieproductie af te stemmen op de leefomgeving en bijbehorende uitdagingen die je aan ze presenteert.
Naast moduleren van de directe energiestroom, communiceren je mitochondriën ook nauwkeurig met andere celonderdelen en de nucleus van de cel waar je menselijk DNA in ligt opgeslagen. Op deze manier hebben ze een enorme vinger in de pap van het metabolisme en de bestemming van de cel als geheel.
Intracellulaire signalering van je mitochondriën gebeurt onder andere via vrije zuurstofradicalen. Deze zijn dus niet altijd slecht, hoewel ze zo vaak wel worden bestempeld.
Tussentijdse conclusie:
Je mitochondriën produceren niet alleen de energie om je celmetabolisme te drijven, maar ze communiceren ook nog eens met iedere uithoek van die cel (incl. je DNA) om te sturen in alle vitale processen. Je begrijpt dat je mitochondriën op deze manier een enorm belangrijke en centrale functie innemen in onze gezondheid op celniveau.
Let’s get this party started
Tot zover zijn we nog weinig problemen tegen gekomen, dus je begrijpt dat mijn handen al even aan het jeuken zijn om dit gezellige feestje op zijn kop te zetten. Daar gaan we…
Omdat je energiemetabolisme zo’n belangrijke pilaar is van je gezondheid is het maar goed dat een extreem breed-sensitief instrument als het mitochondrion een centrale rol heeft ingenomen in deze functie. Tot voor kort is deze hoge sensitiviteit voor alles wat er in onze omgeving speelt een enorm voordeel geweest. De laatste eeuw is onze leefomgeving echter zo radicaal veranderd, dat de gevoeligheid van het mitochondrion ons niet in de koude kleren is gaan zitten.
Alle toxines, al het kunstlicht, alle lage kwaliteit brandstof van bewerkte voeding en alle elektromagnetische vervuiling doet onze mitochondriën overduidelijk de das om. Het gevolg is een breed scala aan westerse moderne leefstijlziekten en versnelde veroudering op massale schaal.
In deze wirwar van onnatuurlijke signalen weten onze mitochondriën simpelweg niet meer hoe ze ons energiemetabolisme aan moeten passen aan de omstandigheden. Hierdoor daalt onze energieproductie en leidt de verstoorde communicatie tussen mitochondriaal en menselijk DNA tot de meest uiteenlopende ziekten. Ten minste, wanneer je kijkt met het blote, ongeïnformeerde oog. Zodra je deze ziekten herleidt tot falende energieproductie en verstoorde signalering van je energiefabriekjes, dan wordt het al snel duidelijk waar al die westerse moderne leefstijlziekten ineens vandaan komen.
Mitochondrial Etiology of Modern Western Disease
Douglas C. Wallace is een gerenommeerde wetenschapper die al zijn hele leven onderzoek doet naar mitochondriën en hun rol in menselijke ziekte en veroudering. In zijn werk omschrijft hij als geen ander hoe mitochondriaal falen leidt tot een scala aan veel voorkomende ziekten. Hij laat zien hoe het hele menselijke lichaam is ingesteld op energie-huishouden, in de meest letterlijke zin.
Als je alleen al kijkt waar je lichaam de meeste energie/brandstof naartoe stuurt, dan kan je al voorspellen waar problemen of ziekten optreden in het geval van een energiecrisis. Je weet misschien dat zo’n 20% van je energievoorziening naar je brein wordt gestuwd. Daarnaast gaan er bakken met energie naar je brein. Systemen zoals je voortplantingsstelsel en immuunsysteem vragen ook veel energie (en bovendien hoge sensitiviteit).
Zet deze organen en systemen op een rijtje, kijk vervolgens wat de ziekten zijn die optreden in dit moderne tijdperk en connect vervolgens de dots vanuit het energieperspectief…
Hart- en Vaatziekten, Alzheimer, Parkinson’s, dalende vruchtbaarheid en de enorme hoeveelheid auto-immuunaandoeningen lijken aan de buitenkant weinig met elkaar te maken te hebben, maar via de zojuist gelegde linkjes vanuit het energieperspectief is niets minder waar.
Verschillende mechanismen voor mitochondriale ziekten
We hebben het nu in zijn algemeenheid over falende mitochondriën, dalende energieproductie en risico op uiteenlopende ziekten gehad. Nu zijn er een aantal manieren om nog verder te gaan in het verkennen van dit topic.
Zo zijn er bijvoorbeeld meerdere wegen naar mitochondriaal falen. Vaak gaan mitochondriën minder presteren door een samenloop van omstandigheden. In de basis komt dit altijd neer op suboptimale omgevingsprikkels in de vorm van:
Lage kwaliteit brandstof door bewerkte voeding met transvetten, geraffineerde suikers, suikers buiten het seizoen of andere dieet mismatches. Ook te laag elektronen of lichtaanbod door gebrek aan zon en grounding kan hier een rol in spelen.
Mismatch van biologische klok. Hierdoor loopt de “programmering” van je energiemetabolisme door de war waardoor je mitochondriën hun energieaanbod niet kunnen afstemmen op de vraag.
Mitochondriale toxines. Denk aan medicatie, antibiotica, roken, mangaan, arseen, CPF en DTT.
Er zijn er nog veel meer, maar zo heb je een beeld. Naast brandstof aanbod en toxines, kan de brandstof vraag ook te hoge druk op je mitochondriën leggen. Ook erfelijkheid of mutaties in zowel mitochondriaal als nucleair/menselijk DNA kunnen bijdragen aan daling van mitochondriale prestatie.
Op deze manier is er een hele poel van (leef)omstandigheden die bepalen hoe je mitochondriën zich gedragen en vervolgens invulling geven aan de rest van je gezondheid.
Vadertje tijd heeft misschien wel de grootste grip op je mitochondriale capaciteit. Het aantal mutaties in je mtDNA bepaalt grotendeels hoe efficiënt je energie kunt blijven produceren. We noemen de mate van mutatie van je mtDNA ook wel “heteroplasmie”.
Stress op je mitochondriën versnelt de mate waarin mutaties optreden, maar wat je ook doet, je heteroplasmie zal gemiddeld altijd met zo’n 10% per 10 jaar stijgen. Dit is vanuit energetisch perspectief de grote reden waarom we verouderen en waarom ouder worden met uiteenlopende klachten en ziekten komt. Je mitochondriën gaan achteruit en daarmee de energieproductie waarmee je tegen ontbinding moet vechten.
De cirkel rond
Onderstaande afbeelding komt uit een research paper van Wallace. Hierin geeft hij schematisch weer hoe bovenstaande input het functioneren van je energiefabriekjes beïnvloedt. Veranderen de energieproductie, de zuurstofradicalen of de celsignalering van de mitochondriën op basis van deze variabelen, dan kan dat op den duur tot schade aan het mtDNA leiden.
Schade aan mtDNA kan uitlopen tot mutaties in mtDNA waardoor mitochondriale prestatie nog verder daalt. Hoe meer mutaties er optreden, hoe lager de energie uitstoot van je mitochondriën. Afhankelijk van de vorm en locatie waar deze achteruitgang van mitochondriale capaciteit optreedt, ga je bijbehorende gezondheidsklachten zien. Dat is “The mitochondrial bioenergetic etiology of disease” volgens Wallace in een notendop.
Bron: A Mitochondrial Bioenergetic Etiology of Disease
Als je Wallace zijn kijk op ziekte en de rol van mitochondriën hierin nog beter wilt begrijpen dan raad ik je sterk aan om onderstaand college van hem te bekijken. Hierin gaat hij nog wat dieper in op de besproken materie.
In toekomstige Fundamentele Codes gaan we absoluut nog verder in op het verhaal van mitochondriën. Voor nu is dit het belangrijkste wat je moet weten om verder te kunnen in de komende afleveringen.
Laat me via de reacties weten als je nog vragen hebt over hetgeen we zojuist besproken hebben. Zo niet, dan spreek ik je in nummer 5 voor een nieuwe verdiepingsslag.
Tot dan,
Lars