#18 Kennis Infuus - De massamoord die de hele planeet raakt
Hoe de bijensterfte inkijk geeft in ons eigen noodlot.
De Europese honingbij is op sterven na dood. Als je ziet welke 3 factoren hiervoor hoofdverantwoordelijk zijn en hoe sterk deze overeenkomen met de problemen die ons (mensen) de laatste jaren teisteren, dan krijg je het aardig benauwd. Toch zijn hier juist enorm waardevolle lessen uit te leren.
Je hebt ze ongetwijfeld alweer door de lucht horen zoemen: onze vrolijke honingbij.
Geloof het of niet, maar de honingbij was één van mijn eerste natuurfascinaties. Ik deed mijn allereerste spreekbeurt op de middelbare school over het onderwerp “bijensterfte”. Vervolgens greep ik iedere presentatie en ieder werkstuk aan om opnieuw in dit onderwerp te duiken. Ik sloot mijn middelbare school zelfs af met een groot eindwerkstuk over bijensterfte.
Toen begrepen zowel mijn vrienden als ik nog niet waarom ik telkens op kwam draven met een “willekeurig” onderwerp als bijensterfte. In de achteruitkijkspiegel begrijp ik nu uiteraard perfect waarom de bijen en hun gigantische gezondheidscrisis me zo tot de verbeelding sprak. Het is namelijk een directe reflectie van de ontspoorde gezondheidscrisis waar wij mensen mee te maken hebben.
“Probleem” is gek genoeg subjectief
Net zoals er in het menselijke systeem geen geïsoleerde problemen bestaan, kent het ecosysteem van planeet aarde ook geen geïsoleerde problemen. Nu moet ik overigens direct nuanceren dat de term “probleem” een relatief en subjectief begrip is. Een begrip waar alleen de mens betekenis aan geeft.
De natuur werkt slechts met actie-reactie op basis van natuurwetten. Dat wij onszelf en een deel van de natuur om ons heen langzaam aan het wegvagen zijn, is slechts een reactie van de natuur op onze daden. Wanneer wij onszelf hebben opgeruimd, trekt de natuur wel bij. Maar deze parkeer ik voor dit Kennis Infuus even, want ik denk dat jij en ik het wel degelijk interesse hebben om te kijken wat we kunnen doen om dit schip te keren. Sterker nog, dat is deel van de reden dat ik dit weer een nieuw Kennis Infuus voor je aan het schrijven ben.
Butterfly-effect
Goed, wanneer fabriek x chemische troep in een rivier dumpt heeft eerst de omliggende natuur daar last van. De waterkwaliteit neemt af en de flora en fauna in het water overlijden. Het zal niet lang duren voordat deze verstoring in het lokale ecosysteem zich verspreidt richting andere sub-ecosystemen. Op deze manier kan in theorie (en zeker ook in praktijk) een chemicaliën-dump in een rivier in Limburg impact hebben op natuur of de bevolking verderop in Nederland.
Nu is het de realiteit dat we niet met enkele vervuilers, zoals fabrieken of industrieën, te maken hebben, maar dat de hele planeet er inmiddels mee volstaat.
Fundament van de eco-piramide
De reden waarom ik persoonlijk zo gefascineerd ben door bijen is omdat ze een enorm bijzondere functie vervullen binnen natuurlijke systemen. Je weet ongetwijfeld dat bijen “bestuivers” zijn. Dat betekent dat ze van bloem naar bloem gaan om stuifmeel en nectar te verzamelen. Beide gebruiken ze als voeding. Van stuifmeel maken ze ambrozijn, ook wel letterlijk bijenbrood genoemd. Van nectar maken ze honing om larven te voeden en hun volk te doen groeien.
Afbeelding van “bijenbrood”.
Naast dat ze op deze manier van bloem naar bloem gaan om lichtenergie te verzamelen via deze twee voorzieningen, helpen ze planten ook direct om stuifmeel van bloem naar bloem te brengen (bevruchten/bestuiven) zodat planten vruchten kunnen groeien.
Bijen (naast andere bestuivers) zijn dus hoofdverantwoordelijk voor de voort-planting van talloze plantensoorten. Daarnaast zijn ze indirect ook verantwoordelijk voor de voedselvoorziening voor ieder dier (en mens!) dat leeft van plantaardige vruchten.
De honingbij staat hiermee aan het fundament van zo’n beetje iedere voedselpiramide op aarde. Je ziet dus hoe het uitsterven van de honingbij kan leiden tot instorten van deze piramide.
Uiteraard zijn er naast de Europese honingbij (Apis Mellifera) ook andere bestuivers, zoals solitaire bijensoorten, hommels en vlinders. Toch is de honingbij hoofdverantwoordelijk voor bestuiving van een enorm groot deel van de gewassen waar we veel gebruik van maken zoals mais, tarwe, appels, pompoen, bramen, bessen, aardbeien en amandelen.
De Olifant in de Kamer
Ik heb de term bijensterfte nu al een paar keer laten vallen, maar wat houdt dit precies in en wat kunnen we ervan leren?
Sinds de jaren 90 is er een opvallende trend in de afname van bijenvolken in Nederland. Van het x-aantal bijenkasten dat imkers mee de winter innemen, stierven er vanaf deze periode simpelweg meer dan voorheen. Inmiddels zijn we 30 jaar verder en is deze trend allesbehalve afgenomen. Hoewel Nederland één van de koplopers van Europa is op het gebied van bijensterfte, is het sneuvelen van de honingbij een wereldwijd probleem geworden.
Hoe kan het dat onze gele vrienden het zo moeilijk hebben?
De dodelijke drie
Dit is exact de vraag waar ik me al die jaren op de middelbare school op heb gericht. In deze zoektocht kwam ik tot 3 hoofdoorzaken:
De Europese honingbij heeft een afnemend aanbod aan variatie in voeding door toename in monocultuur zoals grote akkervlakten met enkel maïs of tarwe. Hoe groter de variatie aan stuifmeel en bijbehorende nutriënten een bij kan vinden, hoe beter en robuuster zijn gezondheid.
De Europese honingbij werd al een tijdje geteisterd door de Aziatische varroamijt. Dit is een parasiet die over is komen “waaien” vanuit het Aziatische continent. De varroamijt houdt zich stevig vast aan de honingbij en voedt zich met hemolymfe (een soort bloed). Hierdoor raken bijen langzaam verzwakt.
In de 90de eeuw werd er een nieuwe insecticide geïntroduceerd op de europese markt, genaamd: Imidacloprid. Imidacloprid verlamt het zenuwstelsel van organismen die ermee in aanraking komen. Het wordt aangebracht op de zaden van gewassen, waardoor het later in de volledige plant (inclusief bloem, vruchten en… stuifmeel!) terechtkomt.
De toename in gebruik van de nieuwe insecticide leek rond 2010 sterk op het begin van de grote genadeklap van de honingbij. Volken raakten massaal verzwakt door het blootstelling aan de insecticide en afname in nutriëntdichte voeding. Vervolgens hoefde er maar eens ziekte of varroamijt plaag in de kas te belanden en het was einde oefening voor een bijenvolk.
Doet je deze samenloop van omstandigheden niet enorm denken aan iets wat we de laatste jaren hebben meegemaakt?
Vergelijking met onze pandemie
In 2020 is een wereldwijde pandemie uitgeroepen voor een luchtwegvirus. Iets waar de meesten niet wakker van hoefden te liggen, op enkele risicogroepen na. Los van leeftijd, was het overduidelijk dat welk ontstekingsgerelateerd probleem dan ook een enorm risico was voor slechte uitkomsten na contact met het virus. Ik hoef je niet te vertellen dat ongezonde voeding en blootstelling aan alle toxines waar we mee te maken hebben hier niet bepaald bij hielpen.
Non-lineair probleem
Het “inkicken” van de bijensterfte in de jaren 90 na introductie van de nieuwe pesticiden is ook een perfect voorbeeld van een non-lineair gezondheidseffect.
Alleen de verminderde nutriëntvoorziening en de mijtenplaag waren niet genoeg om bijenvolken het op grote schaal moeilijk te maken. Nadat imidacloprid op de markt kwam en steeds meer gebruikt ging worden, was het hek van de dam.
Blijkbaar was dit de druppel die de emmer deed overlopen. Nu vielen bijenkassen al om bij een zuchtje wind, net zoals dat jij na je dertigste ineens een kater hebt na een avond waarop je 3 biertjes hebt gedronken.
Nog meer problemen
In de tussentijd hebben de bijen alleen maar meer tegenslagen te verduren gekregen, waardoor het nu slechter met ze gaat dan ooit. Als je weet dat bijen navigeren en communiceren via EMF, dan begrijp je waarschijnlijk ook dat ze niet zo blij zijn met de uitrol van 5G of overige toename van EMF’s.
Ook hier zie je weer een gelijkenis met onze dalende gezondheidstoestand. De toename in gebruik en intensiteit van EMF is na de invoer van de nieuwe insecticiden in Europa misschien wel de grootste en meest bedreigende verandering voor bijen, bestuivers en andere insecten.
Gelukkig is de redding ook alweer opkomst:
Nouja, het lijkt me duidelijk dat dit nooit een waardige vervanger kan zijn voor onze geliefde honingbij.
Misschien kan een robot-bij de taak van “de mechanische” bestuiving vervullen, maar een heel ander onderwerp (waar we nu niet meer volledig in gaan duiken) zijn de energetische eigenschappen van bijen.
Hier een gaaf voorbeeld, ik deelde hem laatst ook op mijn instagram:
Leerpunten
Uiteraard besef ik dat dit niet het meest rooskleurige verhaal is om in je vrije tijd te lezen. Toch hoop ik dat je de leerpunten eruit weet te vissen, want het is niet mijn doel om angst te zaaien.
Wat dit verhaal mij vooral vertelt is dat problemen nooit op één vlak ontstaan, maar dat er altijd een samenkomst van factoren is die de doorslag geeft. Wacht niet op die doorslag met je “emmer” legen, want net zoals de bijen overrompeld werden door invoer van imidacloprid kan jij zomaar overrompeld worden door een andere leefstijlfactor waar je geen directe invloed op hebt.
Het zou zonde zijn als je al maanden tegen het moment aan loopt te hikken dat je eindelijk eens echt werk maakt van gezonder eten, meer buiten komen of je bioritme op orde krijgen om hier vervolgens toe gedwongen te worden door het inkicken van een non-lineair effect omdat de gemeente besloot een 5G toren op de hoek van je straat te knallen (om maar een voorbeeld te noemen).
Red de bijen
Daarnaast vraag je je misschien ook af of je iets kan doen voor de bijen.
Als je ziet dat de samenloop van omstandigheden voornamelijk bepaald wordt door landelijk en Europees beleid (zoals toegestane pesticiden, inrichting van landbouw en uitrol van telefonische netwerken met meer EMF blootstelling) dan zakt de moed je al snel in de schoenen. Toch ben ik ervan overtuigd dat je meer impact hebt dan je denkt, alleen niet op de manier die je in gedachten hebt.
Stemmen op tweede-kamer partij x, y of z zal ons niet veel verder richting de oplossing van dit probleem brengen. Waar je wel een concrete stem mee kan uitbrengen, is je uitgavenpatroon.
Vooral de schadelijke pesticiden en insecticiden zullen alleen gebruikt blijven worden zolang er boeren zijn die met deze middelen werken. Boeren die met deze middelen werken, kunnen alleen bestaan als jij als consument producten van deze boeren afneemt.
Een van de meest effectieve dingen die je kunt doen, is dus simpelweg meer groente en fruit bij lokale of biologische boeren (of supermarktketens zoals Ekoplaza, Odin of lokale ecowinkels) halen. Wat ook een goede “omweg” is, is een eigen moestuintje beginnen of een burgerinitiatief starten waarin je je eigen voeding gaat verbouwen.
In regio twente heb je bijvoorbeeld inspiratie en donatieplatform BROEZ. Ze helpen boeren, burgers en bedrijven voor meer biodiversiteit door de meest kleurrijke bloemen te planten in akkerranden. Dit is niet alleen een zegen voor het oog, maar ook voor bestuivers zoals bijen.
Vooral deze laatste oplossingen zijn niet per se makkelijk. Toch lijkt het er steeds meer op waar deze wereldwijde crisis op gaat uitdraaien, mits we de wereld en de natuur in de staat waarin we deze kennen willen behouden.
Wat tot slot nog een leuke tip is: ga een keer bij een imker langs. Vaak zijn het hobbyisten en vinden ze het prachtig om over hun werk en de relatie met het ecosysteem te vertellen. Ook leuk om (je) kids hier naartoe te nemen. Je hoeft maar even te googlen en je vindt zo talloze imkerijen en verenigingen.
Goed, tot zover alles wat ik met je wilde delen over een van mijn eerste passies: de honingbij.
Misschien dat je er vandaag nog wat kunt spotten. In ieder geval weer enorm bedankt voor je aandacht. Laat me weten of je het interessant vond of vragen hebt. Ik spreek je volgende week in een nieuwe aflevering!
Lars
PS: Heb je andere klachten en wil je meer informatie over onze 1:1 trajecten voor een gerichte en intensieve aanpak? Plan dan een vrijblijvende intakemet ons zodat we je een prognose kunnen geven van je behandelopties en bloed- + eventueel ontlastingsonderzoek kunnen gaan doen. Met een goed plan én consistente inzet is er zoveel meer mogelijk dan je denkt.
PPS: Wil je in een los consult met me kijken naar hoe we je naar jouw next-level kunnen tillen? Je kunt vrijblijvend een intake formulier invullen zodat ik in detail kan kijken of ik je verder kan helpen in een guiding sessie van 1 uur. Meer informatie via deze link.
PPPS: Wil je samen in een community van like-minded health fanaten grote stappen maken met je klachten of gezondheidsdoelen? Sluit je dan vandaag nog aan bij N1 Project, om toegang te krijgen tot de meest uitgebreide University rondom kwantum health en gezondheidsoptimalisatie, online- en offline events en support van experts en lotgenoten, zodat je niets meer hoeft “uit te leggen” maar in een rechte lijn voorwaarts kan gaan bewegen. Meer informatie en aanmelden via N1 Project.
Podcasts:
N = 1 Podcast - Verkort je Health-curve met onze waardevolste inzichten
N1 High-Performance-Reeks - Deep-dive in Gezondheid Optimalisatie met Mike de Boer
Persoonlijke Podcastoptredens - Een lijst van alle podcasts waarin ik verschenen ben.
Aanbevolen door mij:
Naast de elementen van de natuur maak ik gebruik van de volgende bescheiden selectie van hulpmiddelen en tools:
MORNINGSTARSSLEEPS - Op maat gemaakte matrassen voor natuurlijke slaaphouding.
GRUTTO - Mijn favoriete lokale Vlees en Vispakketten
EARTHRUNNERS - Aardende Schoenen en Slippers
CHROMA LIGHT- Beste UV/Vitamine D Licht Therapie Device (15% korting met code N1PROJECT)
DAYLICHT COMPUTER - Kindvriendelijke, zonlicht tablet zonder blauw licht
NOORDCODE - Hoogwaardige Voedingsupplementen (korting met code N1PROJECT)
LOPTIMIZE - 100% Rood licht Lampen
BIONAUT - Blue Light Blockers en Anti-Blauw Licht Brillen (10% korting met code N1PROJECT)
Samenwerken
In 24 weken van je klachten af
Jaaropleiding Kwantum Biologisch Therapeut
Boek me als spreker
Plan een Educatief Consult met me