#123 Kennis Infuus - Andere kijk op je burn-out.
Je burn-out, overspannenheid of uitgeputte bijnieren zijn niet psychisch, maar fysisch.
In dit kennis infuus neem ik je mee in een bron van oorzaken voor overspannenheid, chronische stress en burn-out die nog al te veel over het hoofd wordt gezien. Deze bron is niet alleen enorm relevant voor als je al chronische stress of burn-out ervaart, maar ook wanneer je vanuit een staat van energie-overvloed en optimale gezondheid wilt blijven opereren. Ga er even voor zitten!
Tijdens mijn geneeskunde studie werd ik voor het eerst bewust geconfronteerd met het fenomeen burn-out. Er werd me namelijk verteld dat 1 op de 5 coschap-studenten in een zogenaamde burn-out zou belanden. Een burn-out werd vooral omschreven als een situatie van overspannenheid. Vaak door mentale invloeden of simpelweg een te hoge werkdruk. Nou, dat gaat voor coschap-studenten uiteraard op, net zoals voor de vele andere burn-out slachtoffers in het corporate leven, of de alleenstaande moeder die een gezin moet onderhouden. Toch kon ik me niet voorstellen dat ik zelf ooit een burn-out zou krijgen. Ook begreep ik niet hoe een “normale” student, basisschoolleraar of iemand met een “normale” kantoorbaan in toenemende mate thuis kwam te zitten met een burn-out.
Zo lang je de oorzaak van je burn-out, overspannenheid of uitgeputte bijnieren alleen in het psychische domein gaat zoeken, kan je dat doen totdat je een ons weegt. Dat is waar ik op een gegeven moment ook achter kwam.
Het leven gaat nou eenmaal gepaard met werkdruk, echtscheidingen, verlies van dierbaren, ruzies of andere moeilijke situaties die met de nodige stress komen. En natuurlijk speelt je mentale copingstrategie, je overtuigingen en simpelweg “mindset” een rol in hoeveel stress je daadwerkelijk ervaart tijdens deze onverwachte omstandigheden. Maar bij de meeste moderne mensen zit de bottleneck hem niet zozeer in het mentale gedeelte, maar simpelweg in de fysieke capaciteit om met stress te kunnen dealen.
Wanneer die fysieke stress-emmer al tot de rand toe aan gevuld is, dan hoeft je baas maar een keer tegen je uit te vallen, je oma te overlijden of je een ruzie te krijgen met je partner en je emmer loopt over waardoor je niet meer vooruit te branden bent, je je brein niet meer aan de praat krijgt en je simpelweg wordt afgeremd door je eigen lichaam.
Dat is wat we dan “burn-out” noemen.
Laten we de vaagheid van dit fenomeen eens weghalen door op fysisch niveau te ontleden wat een burn-out daadwerkelijk is. Dan begrijp je beter waarom ik zo stellig durf te beweren waarom het fysieke aspect zoveel groter is dan dat nu vaak wordt gesuggereerd.
Voordat we echt Beginnen! N1 Event: Raw Milk Company
27 Juni houden we een N1 Event bij de Raw Milk Company. Je kent ze vast van de RAW Power producten. Rauwe, gefermenteerde zuivel van topkwaliteit. 27 Juni organiseren we daarom een experience dag bij de fabriek, inclusief proeverij en een Masterclass over darmmicrobioom door Mike en mij. Meer info een aanmelden kan via deze link.
Stress.. Wat is het eigenlijk?
Zelfs als je geen burn-out hebt gehad, dan begrijp je dat het iets met “stress” te maken heeft.
Als we het over stress hebben, dan denken we vaak aan dat opgejaagde gevoel door je eindeloze to-do list, het feit dat je de kinderen nog naar sport moet brengen na het eten of alles wat je nog moet regelen voordat je op vakantie gaat.
Al die dingen geven aanleiding tot stress. Je krijgt er een zenuwachtig gevoel van, je kan er wakker van liggen en ervaart dat je moeilijk in het moment kunt zijn. De vraag die we zouden moeten stellen om stress beter te begrijpen, is: hoe komen we aan deze ervaringen tijdens het gestresst zijn?
Daarvoor moeten we kijken naar ons stress-systeem, ook wel de HPA-as genoemd.
HPA staat voor Hypothalamus-Hypofyse (Pituitary in Engels) - Bijnier (Adrenals in Engels) -as.
Dit fysiologisch pad stelt ons in staat om te reageren op een stressor, zodat ons interne milieu kan veranderen om met stress te kunnen dealen. Hierbij maakt het niet zoveel uit of die stress komt door het feit dat je een marathon aan het rennen bent, in een sauna van 90º Celsius zit, een meerdaagse spanning hebt met je partner of onder vuur ligt op je werk.
Belangrijk: De definitie van stress in deze context is simpelweg een prikkel in je omgeving die een aanpassing van je interne milieu vereist. Zonlicht is dus een stressor, kou is een stressor, slecht slapen, weinig eten en veel eten zijn stressoren. Ook een ruzie, verhuizen, overbelasting (mentaal of fysiek) of intens verdriet zijn stressoren.
Op het niveau van je HPA-as leiden al deze stressoren tot een set aan vergelijkbare acties. Dat betekent dat zowel een hardloopsessie van 15 km vergelijkbare, stress-gerelateerde mechanismen in gang kan zetten als een fikse ruzie met je partner.
Laten we eens kijken hoe dat precies zit!
Hormonale Stress en Neurale Stress
Hieronder zie je nog een afbeelding van de HPA-as.
Zoals de naam al weggeeft, start de HPA-as in het centrale brein bij de hypothalamus. Als het goed is ken je dit gebied als het hormonale aansturingscentrum. De hypothalamus bevat tal van sensoren en verbindingen om in het hele lichaam te registreren aan welke vormen van stress je bloot staat.
Zo heeft de hypothalamus receptoren voor mineralen, druk, bepaalde chemicaliën, koolzuurgas, brandstof en immuunstoffen/ontstekingsmediatoren om fysieke vormen van stress te meten zoals bloeddruk, zuurstofpeil, brandstofvoorraad en immuun-status.
Ook heeft het verbindingen met bijvoorbeeld het limbisch brein gebied en de amygdala om mentale/emotionele vormen van stress te registreren.
Zodra de hypothalamus deze vormen van stress registreert, wordt de HPA-as geactiveerd. Dit heeft grofweg 2 consequenties. Een hormonale en een neurale (op het niveau van je zenuwstelsel).
Het hormonale pad zie je op onderstaande afbeelding uitgestippeld. Bij prikkeling van de hypothalamus wordt er een activatiehormoon geproduceerd, genaamd CRH (corticotropin-releasing hormone). CRH gaat naar de hypofyse om hier een nieuw hormoon af te geven aan de centrale bloedsomloop. Dat hormoon is ACTH (Adrenocorticotropine-releasing-hormone).
ACTH gaat via het bloed naar je bijnieren om cortisol vrij te maken uit de cortex van dit orgaan. Zo ontstaat er een hormonale loop die getriggerd wordt door een stressor (fysiek of mentaal) en resulteert in afgifte van cortisol.
Cortisol kennen we allemaal als “het stress-hormoon”. Het zorgt ervoor dat we in tijden van stress meer energie vrijmaken uit onze reserves en dat vitale processen (zoals het immuunssyteem) tijdelijk on hold worden gezet om energie te besparen zodat we met een stressor kunnen dealen. Eigenlijk is cortisol dus het anti-stress hormoon.
Bij verhoogde cortisol-niveaus ervaren we dus het stress-gevoel van opgejaagdheid, rusteloosheid en gespannenheid. Eigenlijk is dit dus simpelweg een toestand van verhoogde energie en alertheid, zodat we met de bron van stress kunnen dealen.
Het neurale stresspad draagt ook enorm bij aan deze staat en sensaties. In de hypothalamus wordt bij stress niet alleen de hormonale cascade in gang gezet, maar stress wordt ook gerigstreerd in de locus coeruleus waardoor de sympathische tak van het autonome zenuwstelsel wordt geactiveerd. De meeste kennen deze als je “fight or flight-modus”.
Het resultaat van deze sympatische activatie is dat de cortex van je bijnieren nog een extra prikkel krijgt om cortisol vrij te laten. Ook komt door deze neurale prikkeling adrenaline en noradrenaline vrij. Deze neurotransmitters zetten je zenuwstelsel in een staat van verhoogde alertheid. Je ervaart meer energie, tunnelvisie focus, kan moeilijk ontspannen, wordt fysiek actiever en krijgt klamme handjes. Dit is precies waardoor je je voelt hoe je je voelt tijdens perioden van stress!
Laat me de nadruk nog eens leggen op het feit dat “stress” en activatie van deze paden helemaal niet iets slechts is. Sterker nog, het is noodzakelijk om je lichaam en geest in staat te stellen om met stressoren te kunnen afhandelen. Of het nu gaat om een fysieke prestatie waar veel van af hangt, een gifstof die uit het lichaam moet, een discussie waarvoor je scherp moet zijn of het werk dat geleverd moet worden om je uit financieel-moeilijke tijden te krijgen.
Stress en je stress-paden zorgen ervoor dat je een versnelling omhoog kan, zodat je zodra de stress is geweken weer naar beneden kan komen.
Dit is de crux! Je moet dus na stress wel naar beneden kunnen komen. Blijft je HPA-as loeien, blijft je cortisol verhoogd en blijft je sympathicus vuren met adrenaline en noradrenaline, dan raak je op een dag opgebrand. Bij de een is dit na 5 jaar aan stress, bij de ander is dit al na een moeilijke maand op werk. Maar hoe dan ook, noemen we deze situatie van uitgeputte bijnieren, overspannenheid of … opgebrandheid: burn-out!
De emmer-vuller die we missen
Nu je de fysica van burn-out beter begrijpt, vraag je je misschien af hoe het kan dat de burn-out cijfers de afgelopen jaren zo enorm stijgen.
Misschien dat we in sommige situaties best wel wat meer mentale stress hebben door werk, to-do lijsten, een onhaalbaar ideaal beeld vanuit social media of relatiebreuken. Maar denk je echt dat we meer mentale stress of werkdruk hebben dan onze voorouders die 14 uur per dag in een fabriek stonden, iedere dag op het land stonden te werken of kolen lagen te graven in de kolenmijnen?
Ook zijn er (gelukkig) steeds meer nederlanders die bewust bezig zijn met intensief sporten en bewegen. Dat is iets wat stress kan opleveren, maar ook dit staat in schraal contrast met onze vroege voorouders die nog kneiter hard fysiek werk moesten leveren. Overigens zitten de meeste Nederlanders nog gewoon het grootste gedeelte van de dag op hun kont en mogen we blij zijn als ze een rondje gaan wandelen of een uurtje naar de sportschool gaan.
Zijn fysieke en mentale belastingen dan echt wat onze stress-emmer naar het randje brengt, zodat de boel overstroomt als we een keer “getroffen” worden door het leven in de vorm van een dierbare die overlijdt, financiële tegenslagen of andere levensproblematiek?
Als je het mij vraagt, dan is er één cruciale gigantische stress-druppel die onze emmer ongemerkt blijft vullen. Als je deze druppel kunt verkleinen, dan maak je je veel minder kwetsbaar en veel beter bestand tegen de momenten dat “life happens”.
De Stress van Frequenties
Nu weten de meesten dat fysieke stress en mentale stress ons lichaam daadwerkelijk stress kunnen laten ervaren. Ook begrijpen de meeste dat wanneer dit over langere periode plaatsvindt, dit risico’s voor burn-out met zich meebrengt. Wat nog bijna niemand begrijpt of inziet, is dat er een derde, en enorm fundamentele andere speler is binnen het activeren en mogelijk uitputten van je HPA-as.
Naast fysieke en mentale/emotionele stress, is de hypothalamus ook zeer gevoelig voor lichtprikkels en frequenties.
Met andere woorden: enkel LICHT kan je hypothalamus al de HPA-as laten kickstarten en je cortisol, adrenaline en noradrenaline laten verhogen.
Dat is maar goed ook! Want dit zorgt er namelijk voor dat je daadwerkelijk wakker, alert en energiek wordt wanneer je ochtendlicht pakt in de ochtend. Ook zorgt dit ervoor dat je midden op de dag, wanneer de zon het felst is, over het algemeen het beste na kunt denken en je beste fysieke prestaties kunt leveren.
Wanneer het fout gaat met deze licht-stress-koppeling, is wanneer je een indoor leven gaat leven waar je je blootstelt aan KUNSTLICHT in plaats van FULL-SPECTRUM ZONLICHT. Begeef je ook nog eens de hele dag in radiofrequenties (nnEMF) en je HPA-as draait overuren, zodat je alleen nog maar een onverwacht duwtje in je rug nodig hebt van “het leven” om in het ravijn van burn-out en overspannenheid te vallen.
Op onderstaande afbeelding zie je dit mechanisme. De biologische klok (SCN) ligt tevens in je hypothalamus. Dat betekent dat lichtinformatie via de ogen direct wordt doorgekoppeld aan de hypothalamus. In het bijzonder zijn het de blauw lichtreceptoren (melanopsine) die zorgen voor activatie van je HPA-as via de biologische klok en de stress-kern in de hypothalamus (de PVN, of paraventriculaire nucleus). In die PVN wordt zowel de hormonale stress-tak geactiveerd als de neurale tak via verhoging van sympatische activiteit.
Lees dit stuk gerust nog een keer. Want het betekent voor alle duidelijkheid dat specifiek blauw licht zorgt voor stress, cortisol, adrenaline en noradrenaline!
Wanneer deze activiteit plaatsvindt via full-spectrum licht van de zon, dan is er natuurlijk niets aan de hand. Dit licht bevat niet alleen blauw, maar ook alle andere kleuren, infrarood en UV. Al deze “lichtsmaken” samen zorgen voor een push-pull interactie waarbij stress en cortisol vrijkomen en geleidelijk weer minderen, zodat stress nooit uit de bocht kan vliegen door een natuurlijke lichtprikkel.
Waar er uiteraard wel problemen ontstaan bij deze mechanismen, is wanneer je de hele dag binnen gaat zitten, op kantoor, op je kont, achter een scherm en onder blauw-dominant LED-verlichting zonder de input van full-spectrum licht met UV en infrarood. Toch is dat wat de meeste moderne mensen doen voor minimaal 8 uur per dag.
Zeker de moderne mensen met hoge werkdruk (lees: veel indoor uren) of de coschap-studenten die 60-70 uur per week in een kunstverlicht ziekenhuis moeten zijn. En als je thuis komt van zo’n drukke werkdag, wat doe je dan? Tja, de meesten ploffen op de bank om te “ontspannen” bij de TV, of je sleept jezelf met je laatste sprankje energie nog naar de kunstverlichte sportschool omdat je zo nodig ook nog van jezelf moet sporten.
Vind je het gek dat je je hierna nog gefrituurder voelde dan je al was? Inspannen voor ontspannen werkt alleen als je genoeg energie hebt om energie te besteden, en als je je inspant in een omgeving die je zenuwstelsel helpt om terug naar zijn baseline te komen wanneer je klaar bent.
Iedere omgeving die rijk is aan onnatuurlijke frequenties en arm aan natuurlijke frequenties, die kan je daar onmogelijk bij helpen als je stress-systeem al op scherp staat.
Je lijf voelt uitgeput, maar je hoofd draait nog overuren. Daarom probeer je nog even te mediteren voor het slapen gaan. Je kunt ademen wat je wilt en je gedachten uit proberen te schakelen met de mooiste mindfulness methode, maar zolang de oorzaak van je sympatische activatie en cortisol verstoringen overdag in het fysieke domein blijven plaatsvinden dan kan je je een tibetaanse monnik wanen, maar nog gaat je meditatie je niet helpen.
Hoe langer je door blijft drammen in dit regime, hoe groter de kans dat op een dag het moment aanbreekt dat je HPA-as en sympathicus zoveel van je bijnieren vragen dat je bijnieren zeggen: zoek het maar uit, ik produceer geen cortisol meer!
Nu heb je dezelfde stress, maar geen interne tools meer om je lichaam met de stress te laten dealen. Je anti-stress orgaan (bijnieren) en je anti-stress hormoon (cortisol) zijn uitgeput. Je bent officieel opgebrand.
Nu moet je wel tot stilstand komen, want je kan simpelweg niet meer blijven doordrammen in het regime dat je je zelf voorheen hebt opgelegd. Het is tijd om terug te gaan naar de tekentafel, te begrijpen waar je grootste energielekken en stressoren zitten en jezelf genoeg tijd te gunnen om de tekorten aan te vullen die je volledig hebt uitgeput.
Tot zover mijn aanvullende inzichten op burn-out.
Hoe verder?
Ik ga ervan uit dat door dit perspectief het een stuk duidelijker is waarom we zo’n enorme toename zien in dit probleem. Het is dus nooit alleen werkdruk, overtrainen of een verlies. Vaak zijn dit juist spontane triggers die je over het randje duwen.
In de maanden of zelfs jaren daarvoor werd je al langzaam uitgeput door veel meer laaggradige en onopvallende energieslurpers.
Natuurlijk speelt zingeving hierbij een rol, je overtuigingen, je copingsmechanismen of traumatische ervaringen uit het verleden. Maar je hoort bijna niemand over de moderne maatschappij die aan elkaar hangt van bioritme verstoringen, kunstmatig licht en onnatuurlijke frequenties. Dit is een douche aan stressoren die de hele dag op de gemiddelde Nederlander inbeukt. Bovendien is deze douche veel makkelijker en praktischer te stelpen dan gebrek aan zingeving of diepgaand trauma.
Vandaar dat ik er een uitgebreid artikel over geschreven heb en vandaar dat we hier inmiddels ook een specifiek Burn-out Protocol voor hebben uitgestippeld binnen N1 Project.
De Specifieke Protocollen zijn nieuw binnen N1.
Een Protocol is een leerpad dat we hebben uitgestippeld met de belangrijkste kennis, inzichten en tools om stappen te maken met een specifieke klacht of doel. In een Protocol nemen we je langs de relevante onderdelen uit de N1 University, Premium Blogs, Masterclasses, Video’s en andere contentvormen zodat jij in staat raakt om gericht, op holistische wijze en evidence-based aan je klachten te werken.
Om aan een protocol deel te nemen hoef je enkel het N1 Lidmaatschap te hebben, dus het is een hele laagdrempelige en financieel voordelig manier om op basis van onze belangrijkste informatie, inzichten en tools stappen te maken met je klachten en doelen.
Je leest meer over het Burn-out Protocol via deze link.
Op de N1 Website lees je ook meer over de andere Protocollen, zoals Afvallen, Slaapproblemen of IJzerproblemen.
Tot zover dit Kennis Infuus. Ik hoop dat je er weer wat aan gehad hebt. Laat me weten als je vragen hebt.
Tot de volgende,
Lars
De Nieuwste N = 1 Podcast
PS: Heb je andere klachten en wil je meer informatie over onze 1:1 trajecten voor een gerichte en intensieve aanpak? Plan dan een vrijblijvende intakemet ons zodat we je een prognose kunnen geven van je behandelopties en bloed- + eventueel ontlastingsonderzoek kunnen gaan doen. Met een goed plan én consistente inzet is er zoveel meer mogelijk dan je denkt.
PPS: Wil je samen in een community van like-minded health fanaten grote stappen maken met je klachten of gezondheidsdoelen? Sluit je dan vandaag nog aan bij N1 Project, om toegang te krijgen tot de meest uitgebreide University rondom kwantum health en gezondheidsoptimalisatie, online- en offline events en support van experts en lotgenoten, zodat je niets meer hoeft “uit te leggen” maar in een rechte lijn voorwaarts kan gaan bewegen. Meer informatie en aanmelden via N1 Project.
Podcasts:
N = 1 Podcast - Verkort je Health-curve met onze waardevolste inzichten
N1 High-Performance-Reeks - Deep-dive in Gezondheid Optimalisatie met Mike de Boer
Persoonlijke Podcastoptredens - Een lijst van alle podcasts waarin ik verschenen ben.
Aanbevolen door mij:
Naast de elementen van de natuur maak ik gebruik van de volgende bescheiden selectie van hulpmiddelen en tools:
MORNINGSTARSSLEEPS - Op maat gemaakte matrassen voor natuurlijke slaaphouding.
GRUTTO - Mijn favoriete lokale Vlees en Vispakketten
CHROMA LIGHT- Beste UV/Vitamine D Licht Therapie Device (15% korting met code N1PROJECT)
EARTHRUNNERS - Aardende Schoenen en Slippers
DAYLICHT COMPUTER - Kindvriendelijke, zonlicht tablet zonder blauw licht
NOORDCODE - Hoogwaardige Voedingsupplementen (korting met code N1PROJECT)
LOPTIMIZE - 100% Rood licht Lampen
BIONAUT - Blue Light Blockers en Anti-Blauw Licht Brillen (10% korting met code N1PROJECT)
Samenwerken
In 24 weken van je klachten af
Jaaropleiding Kwantum Biologisch Therapeut
Boek me als spreker
Plan een Educatief Consult met me
Verspreid het Kennis Infuus!
Via onderstaande button kan je dit bericht delen en je vrienden, familie en kennissen laten abonneren op het Infuus. Mijn dank is eeuwig 🙏🏼