#114 Kennis Infuus - De Risico's van Rood Vlees.

Als zoveel partijen zeggen dat rood vlees op den duur slecht voor je is, zit er dan een kern van waarheid in?

Volgens de WHO kan je roodvleesconsumptie beter beperken tot 500 gram per week, anders neemt je risico op verschillende ziekten, waaronder kanker, flink toe. Nou, die 500 gram per week mislukt mij al geregeld bij mijn ontbijt, dus laten we eens kijken wat de kwaliteit en gedachtegang is van de onderzoeken die deze angstige kijk op rood vleesconsumptie ondersteunen. Ook gaan we kijken of alleen wij als “moderne mens” deze problemen hebben met vlees of dat onze voorouders hier ook al last van hadden. Die data is namelijk bekend en uiteraard enorm interessant.

Ik weet niet wat het is, maar de afgelopen weken heb ik veel vragen en twijfels te horen gekregen over rood vlees. Men is met name ongerust over de associatie tussen rood vlees consumptie en het risico op darmkanker.

Dit argument wordt door menig veganist aangehaald wanneer ze vertellen waarom ze geen rood vlees eten. Ook de WHO en de IARC beweren stellig, op basis van honderden onderzoeken, dat rood vlees eten wel degelijk met een prijs komt.

Aan de andere kant is darmkanker iets wat de laatste jaren, met name in het westen, enorm toeneemt. We zien darmkanker nauwelijks voorkomen in landen van centraal Afrika of Zuid-Amerika, terwijl er hier ook zeker veel vlees wordt geconsumeerd.

Zo zijn er enorm veel argumenten tegen rood vlees consumptie waar vervolgens weer net zoveel argumenten voor rood vlees tegenover staan. Die argumenten voor ken je wel als je mijn nieuwsbrief al langer leest. Daarom gaan we met name naar de argumenten tegen kijken, om te zien waar ze vandaan komen en of ze daadwerkelijk standhouden.

De argumenten op een rijtje

Wanneer je een uitgebreide research doet naar het idee van de kankerverwekkende eigenschappen van vlees, dan kom je het volgende tegen:

Er zijn een aantal grote cohort studies, zoals die van de WHO en het World Cancer Research Fund (WCRF) die associaties vinden tussen rood vlees en bewerkt vlees consumptie in relatie tot risico op darmkanker

Heemijzer in rood vlees zou de grootste veroorzaker van kankerrisisco zijn als het puur om rood vlees gaat

PAKs en HCA’s zijn kankerverwekkende verbindingen die ontstaan bij het bakken of verbranden van vlees

Bewerkt vlees bevat nitraten en nitrieten die omgezet kunnen worden naar nitrosaminen die kankerverwekkend zijn

Observationele studies

Om te beginnen is het belangrijk te benoemen dat al deze bewijzen op basis van observationele studies gemaakt worden. Dit zijn studies waarbij een hele grote groep mensen wordt gevolgd over een bepaalde periode waarbij ze vragenlijsten moeten invullen over hun leefstijl. In de loop van het onderzoek wordt er gekeken welke klachten of effecten optreden. Ook zijn er observationele studies (case-control) waarbij al deze vragen en vragenlijsten pas achteraf afgenomen worden, nadat het effect is opgetreden.

Hierbij wordt er dus niet in een gecontroleerde setting gekeken naar welke effecten optreden als we groep 1 wél aan iets blootstellen (zoals rood vlees) en groep 2 niet (dit is bijvoorbeeld een randomized controlled clinical trial, of RCT). RCT’s hebben over het algemeen meer bewijskracht en zeggen meer over oorzakelijke verbanden, omdat je beter kunt controleren voor overige leefstijlfactoren die invloed kunnen hebben op de uitkomst.

In observationele studies heb je deze controle niet. Dat is wat mij betreft meteen een van de grote problemen wanneer je zo’n zware claim, namelijk “rood vlees eten, maakt je ziek en veroorzaakt kanker”, te verbinden aan dit soort studies.

Waar deze observationele studies wel interessant voor zijn, is het verkennen van mogelijke verbanden. En begrijp me niet verkeerd, er is enorm veel observationele data, dus er zit hoogstwaarschijnlijk wel een kern van waarheid in de gezondheidsclaims van het anti-vlees kamp. Het is alleen veel te kort door de bocht om op dit punt te zeggen dat je vlees sowieso beter kunt overslaan.

Als je hier door middel van RCT’s zicht op zou willen krijgen, dan zou je 100 mensen 5 jaar vlees moeten laten eten en 100 mensen geen vlees. Je begrijpt dat dat lastig wordt en bovendien een aantal ethische problemen met zich meebrengt. Nu is het dus tijd om verder te kijken dan onze neus lang is en vanuit first principles te beredeneren of vlees het probleem is of de context waarin vlees geconsumeerd wordt.

Probeer de Zonnemens zeven dagen gratis