#113 Kennis Infuus - Hooikoorts is Herrie binnen je Immuunsysteem

Begrijp wat hooikoorts uitlokt, zodat je er dit jaar eindelijk wat aan kunt doen.

De eerste bloemen komen weer tot bloei en de bijtjes zoemen rond op zoek naar stuifmeelkorrels. Een feest voor de natuurliefhebber, maar zeker ook een frustrerende periode voor degene met hooikoorts (en dat zijn er enorm veel als ik mijn inbox mag geloven).

Hooikoorts, een vorm van een allergische reactie, is op biochemisch niveau een enorm complexe dans. In dit artikel ga ik je zo bondig mogelijk inzicht proberen te geven in waar het misgaat in deze dans. Zo begrijp je vervolgens waar je kansen liggen om dit voorjaar zonder al te veel neusspray, tissues of antihistamine pillen te overleven.

Hooikoorts (allergische rhinitis) is een veel voorkomende allergische aandoening waarbij het immuunsysteem overdreven reageert op stuifmeel (pollen) van grassen, bomen of onkruid. Symptomen zijn onder andere niezen, een loopneus of verstopte neus, jeukende en tranende ogen, soms hoesten of benauwdheid.

Voor de meeste zijn hooikoorts klachten vooral aanwezig in het voorjaar wanneer de betreffende planten bloeien en pollen produceren, maar er zijn er ook steeds meer die er tot in de zomer last van hebben. Het is dus een toenemend probleem en aan het einde van dit artikel begrijp je hoe dat komt.

Het is belangrijk om te begrijpen dat hooikoorts een allergische reactie is. Ook wel een “hypersensitieve” reactie genoemd. Je immuunsysteem slaat dus op hol van iets wat eigenlijk geen immuunactivatie zou moeten triggeren. Vandaar dat je klachten kan krijgen van een onschuldige graspol.

Laten we om te beginnen eens kijken hoe deze mismatch kan ontstaan.

Immunologie 101

Om te begrijpen wat er misgaat bij een allergische reactie, moet ik je toch echt even een spoedcursusje immuunsysteem geven. Die krijg je er vandaag dus bij, of je wil of niet.

Je bent een ecosysteem dat uit miljarden op zichzelf zelfstaande organismen bestaat. Niet alleen menselijke cellen, maar ook micro-organismen. Het immuunsysteem is niets anders dan je interne BOA, politie en marechaussee die ervoor zorgen dat al dat leven goed met elkaar overweg gaat. Ook wanneer er leven van buiten je lichaam binnen probeert te dringen, bepaalt je immuunsysteem of het welkom is of niet.

Probeert een ziekteverwekker of niet-lichaamseigen stof (zoals een splinter) je ecosysteem binnen te dringen, dan volgt er een afweerreactie. Zo’n reactie gaat altijd gepaard met ontsteking (lees: een opruimingsproces).

Afweerreacties bestaan er in talloze verschillende variaties. Zie het als de 101 verschillende manieren waarop je een militaire aanval kan insteken met de verschillende troepen waaruit je leger bestaat.

In tegenstelling tot de troepen van een leger, bestaat je immuunsysteem uit verschillende immuuncellen (veelal witte bloedcellen) die je weefsels, lymfe en bloedsomloop surveilleren.

Op deze afbeelding zie je naast een rode bloedcel en bloedplaatjes een aantal vormen van witte bloedcellen die immuunreacties mogelijk maken.

Sommige witte bloedcellen hebben de taak om binnendringers op te sporen en het “alarmsignaal” te luiden aan de rest van je immuunsysteem. In gezonde toestand gebeurt dit wanneer een ziekteverwekkende bacterie, een stuk hout van een splinter of een virus je systeem probeert binnen te dringen.

Wanneer je immuunsysteem ontregeld is, dan kan de afweerreactie ook onterecht getriggerd worden. Dit noemen we dan een auto-immuunreactie (getriggerd door lichaamseigen stoffen) of een hypersensitieve reactie (getriggerd door iets onschuldigs zoals pollen of kattenharen bij een allergie).

De grote vraag in het geval van hooikoorts is: hoe kan het dat mijn immuunsysteem ontploft wanneer het in aanraking komt met iets onschuldigs als graspollen?

Probeer de Zonnemens zeven dagen gratis